Termal kamera kalite kontrolde neyi ölçer?
Termal kamera, yüzeyin yaydığı kızılötesi ışınımı ölçer ve bundan yüzey sıcaklığını kestirir. Kalite kontrolde işe yaradığı yer, kusurun bir sıcaklık farkı olarak yüzeye yansıdığı süreçlerdir: ısıyla yapıştırılan ambalaj, sıcak tutkal, enerji verilen elektrik bağlantıları, kalıptan yeni çıkmış parçalar. Kamera yüzeyin içini görmez; yalnızca yüzeyden gelen ışınımı, yani yüzeyin kendi yaydığını ve çevreden yansıttığını birlikte görür.
Kameranın gücü ile sınırını ayırt etmek tasarımın ilk adımıdır. Otomasyon için satılan tipik bir kamera olan FLIR A50/A70'in ürün sayfası bunu iyi gösterir: 7,5–14 µm aralığında çalışan soğutmasız mikrobolometre dedektörün ısıl duyarlılığı 35 mK'nin altında, mutlak doğruluğu ise 15–35 °C ortam ve 0 °C üstü nesne sıcaklığı için ±2 °C ya da okumanın ±%2'sidir. Yani kamera derecenin yüzde birkaçı kadar küçük farkları ayırt edebilir, ama mutlak sıcaklığı birkaç derece belirsizlikle söyler. Kalite kararını mümkün olduğunca aynı görüntüdeki farklara dayandırmanın nedeni budur.
Hangi kusurlarda termal kamera işe yarar?
Termal kamera, kusur ile sağlam parça arasında ölçüm anında güvenilir bir sıcaklık farkı oluşuyorsa işe yarar. Böyle bir fark yoksa ya da fark yüzeye ulaşmıyorsa, daha iyi bir kamera durumu değiştirmez.
| Uygulama | Isıl iz | Ne zaman ölçülür? | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|---|
| Isıyla yapıştırılan poşet, tepsi ve blister | Yapışma bandı boyunca kesintisiz sıcak şerit; boşluk ya da soğuk bölge eksik yapışmaya işaret eder | Yapıştırma istasyonundan sabit bir süre sonra | Film yansıması, soğuma hızı, bant üzerindeki ürün kalıntısı |
| Kartonda sıcak tutkal | Tutkal hatlarının varlığı, konumu ve sürekliliği | Uygulamadan hemen sonra | Tutkal hızla soğur; zamanlama kritiktir |
| Hat sonu elektrik testi | Enerji verilince oluşan sıcak nokta (gevşek bağlantı, kusurlu lehim, ısıtıcı eleman) | Tanımlı yük altında, tanımlı süre sonra | Test sırasında ürüne güvenli biçimde enerji verilmesi gerekir |
| Kalıpla şekillendirilmiş plastik ve döküm parça | Düzensiz soğuma deseni | Kalıptan çıkışta | Çevrim süresindeki küçük farklar deseni değiştirir |
| Baskı, renk, yüzey çiziği | Genellikle yok | Uygun değil | Görünür ışık kamerası daha uygundur |
Isıl yapıştırma denetiminin çekici yanı, örneklem yerine her paketi kontrol edebilmesidir. Sterile Barrier Association'ın kızılötesi kamerayla yapışma denetimi yazısı, bu denetimin hat üzerinde çalıştığını, paketlere zarar vermeden her birini incelemeye izin verdiğini ve malzemeye bağlı olarak kontaminasyonu ve yapışmadaki diğer hasarları da gösterebileceğini aktarır. Bu denetimin mevcut, doğrulanmış yapışma dayanım testlerinizin yerini alıp alamayacağı ise ayrı bir doğrulama kararıdır; kalite ekibinizle birlikte verin.
Yayım (emisivite) ve yansıma ölçümü nasıl bozar?
Yüzeyin ışınımı ne kadar verimli yaydığına yayım (emisivite) denir ve değeri 0 ile 1 arasındadır. FLIR'ın yayım rehberi pratik değerleri verir: cilalı bakır ya da alüminyum gibi parlak metal yüzeylerin yayımı genellikle 0,10'un altındadır; oksitlenmiş ya da pürüzlü metallerde 0,6 ve üstü, mat boyalarda yaklaşık 0,90, insan derisi ve suda yaklaşık 0,98'dir. Parlak yüzeyler ayna gibi davranır ve çevredeki sıcak nesnelerin ışınımını yansıtır. Rehbere göre yayımı 0,5'in altındaki bir hedefte doğru sıcaklık ölçümü almanız olası değildir.
Bunun hattaki anlamı açıktır. Metalize film, alüminyum folyo kapak ya da parlak metal parçada kameranın gördüğü "sıcak bölge", yapıştırma çenesinin, ısıtıcının, lambanın ya da operatörün yansıması olabilir. Kamera açısını sabitleyin, sıcak kaynakları görüş alanının yansıma yolundan çıkarın ya da perdeleyin ve yüzey türü değiştiğinde ölçümü baştan doğrulayın. Kalibrasyon sırasında yüzeyin bir noktasına yayımı yüksek ve bilinen bir bant yapıştırıp okumayı onunla karşılaştırmak, rehberin de önerdiği pratik bir yöntemdir.
Hedef üzerinde kaç piksel gerekir?
Doğru sıcaklık ölçümü için hedefin birden fazla pikseli doldurması gerekir. FLIR'ın ölçüm mesafesi rehberi, termal kamerayla sıcaklık ölçerken hedef üzerinde en az 3 × 3 piksel istenmesi gerektiğini belirtir; kabul ya da ret kararını tek piksellik bir okumaya dayandırmayın.
Varsayımsal hesap: Yapışma bandınız 5 mm genişlikteyse, bandın enine en az üç piksel düşmesi için piksel başına en fazla yaklaşık 1,67 mm gerekir. 640 piksellik yatay çözünürlükte bu, kameranın görüş alanının hat boyunca en fazla yaklaşık 1,07 m genişlikte olabileceği demektir; 464 piksellik bir dedektörde sınır yaklaşık 0,77 m'ye iner. Bant üzerinde yan yana birden fazla şerit akıyorsa bu hesap, kaç kamera gerektiğini doğrudan belirler.
Ölçüm zamanı ve hat hızı neden önemli?
Isıl iz zamanla söner. Yapıştırma ya da tutkal uygulamasından sonra parça soğudukça sağlam ve kusurlu bölge arasındaki fark küçülür. Bu yüzden ölçümü sabit bir süre sonra yapın ve süreyi zamanla değil konumla tanımlayın: hat hızlanınca ya da yavaşlayınca aynı mesafe farklı soğuma süresine karşılık gelir. Tetiği enkoderden alın ve hat hızını her ölçümle birlikte kaydedin. Ürünün istasyona giriş sıcaklığı da değişkendir: soğuk depodan gelen bir tepsi ile oda sıcaklığındaki bir tepsi aynı yapıştırmadan sonra farklı görünür. Giriş sıcaklığını ölçebiliyorsanız onu da kayda ekleyin.
Hareket ikinci bir sorun yaratır. Srinivasan Ramanagopal ve arkadaşlarının Robotics: Science and Systems 2020'de yayımlanan çalışması, soğutmasız mikrobolometrelerin belirgin hareket bulanıklığından etkilendiğini ve bunun her pikselin ısıl ataletinden kaynaklandığını gösterir. Hızlı akan bir hatta ince bir yapışma bandı bulanıklaşıp sıcaklık farkı yayılabilir. Kurulumdan önce gerçek hat hızında çekim yapın, bandın kenarlarının ne kadar yayıldığını ölçün ve gerekiyorsa ölçümü parçanın yavaşladığı ya da durduğu noktaya taşıyın.
Karar kuralı nasıl kurulur?
Evrensel bir sıcaklık eşiği aramayın. Kararı aynı görüntüdeki farklara dayandırın: yapışma bandının, aynı parçadaki referans bölgeye göre sıcaklık farkı; bant boyunca alınan profildeki kopukluklar; kopukluğun uzunluğu ve konumu. Bu yaklaşım ortam sıcaklığındaki ve ürünün giriş sıcaklığındaki değişimleri büyük ölçüde dengeler ve kameranın mutlak doğruluğundan çok ısıl duyarlılığını kullanır.
Sınırları ölçülmüş süreç değişkenliğinden çıkarın. Bilinen sağlam ve kalite ekibinin doğruladığı kusurlu parçaları farklı vardiya, ürün ve hat hızlarında ölçün; geçir, incele ve ret bantlarını bu dağılımlara göre belirleyin. Sınırda kalan parçaları tek bir keskin eşikle karara bağlamak yerine insan incelemesine yönlendirin.
Termal istasyon devreye alınmadan önce nasıl doğrulanır?
Kalibrasyon kameranın doğru okuduğunu, doğrulama ise istasyonun doğru karar verdiğini gösterir; ikisi ayrı işlerdir. Gölge çalışma döneminde istasyonun kararlarını teknisyen kontrolleriyle karşılaştırın ve üç sayıyı vardiya ve ürün bazında ayrı tutun: kaçan kusur, gereksiz ret ve ölçülemeyen kare. Termal kararın gerçekten yapışma kalitesini yansıttığını görmek için, hem işaretlenen hem de geçirilen paketlerden düzenli olarak örnek çekip mevcut tahribatlı yapışma testinizle karşılaştırın. Yalnızca işaretlenen paketleri test ederseniz kaçan kusuru hiç göremezsiniz. Ölçülemeyen kare oranını da bir kalite göstergesi olarak izleyin; ani bir artış kamerada, lenste ya da istasyon çevresinde bir değişikliğe işaret edebilir.
Termal kalibrasyon kontrol listesi
| Kontrol | Ne yapılır? | Ne zaman? |
|---|---|---|
| Referans okuma | Ölçüm bölgesinin yanına sıcaklığı bilinen bir referans koyun, okumayı kaydedin; sapma tesis toleransını aşarsa otomatik ayırmayı durdurun | Vardiya başında ve bakımdan sonra |
| Yüzey kartı | İstasyon için malzemeyi, yüzey bitişini, görüş açısını, mesafeyi ve yayım ayarını yazın | Kurulumda ve malzeme değişiminde |
| Yansıma kontrolü | Soğuk bir parçayı çekin; soğuk parçada sıcak görünen her bölge yansımadır | Kurulumda ve istasyon çevresi değiştiğinde |
| Piksel sayısı ve odak | En dar ölçüm bölgesinin üzerine en az 3 × 3 piksel düştüğünü ve odağın net olduğunu doğrulayın | Kurulumda ve lens ya da montaj değişiminde |
| Ölçüm gecikmesi | Süreç adımı ile görüntü arasındaki mesafeyi ve hat hızını kaydedin | Her ölçümde |
| Ortam koşulları | Ortam sıcaklığını ve istasyondaki hava akışını kaydedin | Sürekli |
| Bilinen numuneler | Her ürün için doğrulanmış bir sağlam ve bir kusurlu numuneyi geçirin, sonucu kaydedin | Vardiya başında |
| Gölge çalışma | Ayırma kapısını bağlamadan önce kararları yalnızca kaydeden bir dönem çalıştırın, teknisyen kontrolleriyle karşılaştırın | Devreye almadan önce ve büyük değişikliklerden sonra |
| Yeniden doğrulama | Lens, montaj, film, hat hızı ya da yapıştırma sıcaklığı değişince listeyi baştan uygulayın | Değişiklikte |
Varsayımsal örnek: tepsi kapağında eksik yapışma
Bir gıda hattında plastik tepsilere film kapak ısıyla yapıştırılıyor. Termal kamera yapıştırma istasyonundan sabit bir mesafe sonra, bant 6 mm genişliğinde ve görüntüde enine dört piksel düşecek biçimde yerleştiriliyor. Karar kuralı bandın, tepsi kenarındaki referans bölgeye göre sıcaklık farkı ve bant boyunca profildeki kopukluk uzunluğu üzerine kuruluyor. Deneme haftasında kalite ekibi, yapışma bandına kasıtlı olarak ürün kalıntısı bırakılmış tepsiler hazırlıyor ve bunların termal görüntüsünü doğrulanmış sağlam tepsilerle karşılaştırıyor.
İkinci hafta metalize kapak filmi kullanan bir ürün hatta giriyor ve kamera, sağlam tepsilerde de yapıştırma çenesinin yansımasını görmeye başlıyor. Bu ürün için ayrı bir istasyon kartı, farklı bir görüş açısı ve yeniden belirlenmiş karar bantları gerekiyor; o güne kadar bu ürün elle denetleniyor.
Sık yapılan hatalar
- Parlak bir pikseli kusur kanıtı saymak.
- Mutlak sıcaklık eşiğiyle karar vermek, aynı görüntüdeki farkları kullanmamak.
- Yayım ayarını bir kez girip malzeme değişince güncellememek.
- Hedef üzerine düşen piksel sayısını hesaplamamak.
- Ölçüm zamanını hat hızından bağımsız sanmak.
- Hareket bulanıklığını kurulumdan önce gerçek hızda denememek.
Termal kamera da olsa görünür ışık kamerası da olsa, kabul testinin, hat entegrasyonunun ve yayın sonrası izlemenin genel adımları aynıdır; bu adımları görüntü işleme ile kalite kontrol hizmet sayfamızda anlattık.