Aynı vaadi veren onlarca firma arasından nasıl eleme yaparsınız?
Teklif topladığınızda hepsi benzer şeyler söyler: uçtan uca çözüm, kuruma özel model, hızlı devreye alma. Sunumlar birbirine benzer, referans listeleri doğrulanamaz ve teknik derinliği dışarıdan ayırt etmek neredeyse imkânsızdır.
Yapay zeka yazılım firmaları arasındaki asıl fark vaatlerde değil, üç yerde ortaya çıkar: canlıda gerçekten ne çalıştırdıkları, sözleşmeye neyi yazmayı kabul ettikleri ve devreye alma sonrasında ne yaptıkları.
Aşağıda tedarikçi kategorilerinin karşılaştırmasını, sekiz değerlendirme kriterini ve her birini nasıl doğrulayacağınızı, görüşmede sorulacak on iki soruyu, uyarı işaretlerini ve maliyeti belirleyen kalemleri bulacaksınız. Rehber, bizimle çalışmasanız da işinize yarayacak şekilde yazıldı.
Yapay zeka yazılım firmaları hangi türlere ayrılır?
Piyasa tek tip değil. Aşağıdaki beş kategori farklı işlere uygundur; "en iyisi" diye bir kategori yoktur, projenize uyanı vardır.
| Kategori | Tipik ekip yapısı | Güçlü olduğu proje | Zayıf kaldığı nokta | Göreli maliyet | Uygun kurum profili |
|---|---|---|---|---|---|
| Bağımsız geliştirici / freelancer | 1-2 kişi, çoğu zaman yarı zamanlı | Küçük prototip, tek işlevli otomasyon | Süreklilik ve devir riski; kişi ayrılırsa proje durur | En düşük | Deneme bütçesiyle fikir doğrulayan küçük ekipler |
| Genel yazılım evi | Yazılım ağırlıklı ekip, yapay zeka ek hizmet | Mevcut sisteme yapay zeka özelliği eklemek | Model bakımı ve MLOps tarafı genellikle zayıf | Orta | Zaten bir yazılım projesi olan, üzerine özellik ekleyen kurumlar |
| Butik yapay zeka firması | Küçük-orta ekip, ağırlıklı ML ve veri mühendisliği | Kuruma özel model, RAG, belge işleme, tahminleme | Kapasitesi sınırlı; çok ülkeli devasa programları taşıyamaz | Orta | Net bir problemi olan ve hızlı ilerlemek isteyen kurumlar |
| Büyük danışmanlık / sistem entegratörü | Çok katmanlı, yüzlerce kişilik havuz | Kurum çapında dönüşüm, değişim yönetimi, yönetişim | Yüksek maliyet, yavaş karar döngüsü, kıdemli ekip her zaman sahada olmayabilir | En yüksek | Çok departmanlı, çok ülkeli, denetim yükü ağır kurumlar |
| Yurt dışı hazır platform sağlayıcısı | Ürün ekibi + yerel uygulama ortağı | Standart senaryolar, hızlı başlangıç | Veri lokasyonu ve özelleştirme sınırları; sözleşme yurt dışı hukukuna tabi olabilir | Lisans + uygulama | Süreci standart olan ve hızla başlamak isteyen kurumlar |
Hangisi size uyar? Problem tek ve netse — belge işleme, kurum içi asistan, tahminleme — butik bir ekip genellikle en hızlı ve en ekonomik yoldur. Buna karşılık kurum çapında bir dönüşüm programı yürütüyorsanız, birden fazla ülkede aynı anda devreye alma yapacaksanız veya bağımsız denetim ve resmî yönetişim çerçevesi zorunluysa, büyük bir danışmanlık gerçekten daha doğru tercihtir; süreç disiplini ve kaynak derinliği bu tür programlarda belirleyici olur.
Aynı şekilde, süreciniz gerçekten standartsa hazır bir platform daha ucuza ve hızlı sonuç verir; özel geliştirme ancak süreç rekabet avantajıysa veya hazır ürüne uymak işleyişinizi bozacaksa mantıklıdır.
Doğru firmayı seçerken değerlendirilmesi gereken 8 kriter
Her kriterin altında, iddiayı nasıl doğrulayacağınız yazıyor. Değerlendirmeyi zorlaştıran şey kriterleri bilmemek değil, kontrol edememektir.
1. Gerçek teknik yetkinlik
Demo hazırlamak kolaydır; bir sistemi üretimde aylarca ayakta tutmak zordur. Nasıl doğrularsınız: Gerçek kullanıcıların kullandığı canlı bir sistemi ekran paylaşımıyla göstermelerini isteyin. Slayt değil, çalışan ekran.
2. Alan ve sektör deneyimi
Aynı veri yapısı ve mevzuatla çalışmış olmak, öğrenme süresini aylarca kısaltır. Nasıl doğrularsınız: Sektörünüze özgü bir istisnayı sorun — mevzuat kaynaklı bir kural, tipik bir belge formatı. Cevap genel kalıyorsa deneyim yoktur.
3. Veri güvenliği ve KVKK yaklaşımı
Verinin nerede işleneceği pazarlık konusu değil, sözleşme maddesidir. Nasıl doğrularsınız: Kurulum modelini ve veri akışını yazılı isteyin. Konu kurum içi ve on-premise kurulum modelleri tarafında ayrıntılı anlatılıyor.
4. Kaynak kod ve fikri mülkiyet
Çıktının kime ait olduğu netleşmezse, sistem büyüdükçe pazarlık gücünüz azalır. Nasıl doğrularsınız: Teklifte kaynak kod, veritabanı şeması ve dokümantasyonun devri yazıyor mu bakın. Sözlü güvence yeterli değildir.
5. Sürdürülebilirlik ve model bakımı
Model canlıya alındıktan sonra veri değişir ve doğruluk zamanla kayar; asıl maliyet burada başlar. Nasıl doğrularsınız: İzleme, yeniden eğitim ve müdahale süreçlerini sorun. Model operasyonu ve MLOps yaklaşımımızı örnek olarak inceleyebilirsiniz.
6. Şeffaf fiyatlandırma ve kapsam yönetimi
Kapsam değişikliğinin nasıl fiyatlanacağı baştan belli değilse, bütçe sonradan büyür. Nasıl doğrularsınız: Teklifin kalem kalem mi yoksa tek toplam rakam mı olduğuna bakın; değişiklik prosedürünü yazılı isteyin.
7. Ekip yapısı ve süreklilik
Görüşmeye gelen kıdemli ekiple projeyi yapan ekip aynı kişiler mi, iş taşerona veriliyor mu? Nasıl doğrularsınız: Projede fiilen çalışacak kişilerin adlarını ve rollerini isteyin. Teslim güvencesi tarafı yazılım teslim ve bakım modelimizde ayrıca ele alınıyor.
8. Referans doğrulanabilirliği
Logolar kanıt değildir; aranabilen ve konuşan referans kanıttır. Nasıl doğrularsınız: Referansı arayıp konuşma izni isteyin. Ölçülmüş bir sonuç paylaşılamıyorsa nedenini sorun — gizlilik meşru bir cevaptır, "ölçmedik" değildir.
Görüşme öncesi sorulması gereken 12 soru
Her sorunun altında iyi bir cevabın nasıl göründüğü yazıyor. Aynı listeyi tüm adaylara sorun; karşılaştırma ancak böyle anlamlı olur.
- Verimiz nerede işlenecek?İyi cevap: kurulum modeli ve veri akışı net, yazılı verilebiliyor.
- Verimiz model eğitiminde kullanılacak mı?İyi cevap: hayır, ve bu sözleşmeye yazılıyor.
- Kaynak kod ve fikri mülkiyet kime ait olacak?İyi cevap: net bir sahiplik tanımı ve devredilecek teslimat listesi.
- Canlıda kaç benzer proje çalışıyor?İyi cevap: sayı verilir ve en az biri gösterilir.
- Projede kimler çalışacak?İyi cevap: isim, rol ve kıdem; taşeron varsa açıkça söylenir.
- Pilotun başarı kriterleri nasıl belirlenecek?İyi cevap: kriterler pilottan önce birlikte yazılır ve imzalanır.
- Proje gecikirse ne oluyor?İyi cevap: gecikme nedenleri ve tarafların yükümlülüğü sözleşmede tanımlı.
- Devreye alma sonrası destek neleri kapsıyor?İyi cevap: garanti süresi, kapsam ve kapsam dışı ayrı ayrı yazılı.
- Model performansı düşerse müdahale süresi nedir?İyi cevap: seviyeli müdahale süreleri tanımlı; "bakarız" değil.
- Hangi sistemlerimize entegre olacak ve bizden ne gerekiyor?İyi cevap: sistem envanteri çıkarılıyor, her entegrasyon ayrı kalemleniyor.
- Toplam sahip olma maliyeti nedir?İyi cevap: kurulum, çalıştırma ve bakım üç ayrı kalem olarak gösteriliyor.
- Sözleşme biterse sistemi kendi ekibimiz devralabilir mi?İyi cevap: evet; dokümantasyon ve devir eğitimi kapsamda.
Uyarı işaretleri: bu firmalarla çalışmayın
Değerlendirdiğiniz yapay zeka yazılım firmaları arasında şu işaretlerden birini taşıyan varsa, erken elemek daha ekonomiktir.
Kesin doğruluk veya sonuç garantisi verenler. Yapay zeka olasılıklı çalışır; garanti veren ya konuyu bilmiyordur ya da tutamayacağı sözü veriyordur.
Veri güvenliği sorularına net cevap vermeyenler. "Merak etmeyin, güvenli" bir cevap değildir. Verinin nerede işlendiği yazılı olarak söylenebilmelidir.
Tek bir canlı referans gösteremeyenler. Her firmanın bir ilk müşterisi vardır; ama bunu size söylemesi ve fiyatına yansıtması gerekir.
Kaynak kod sahipliğini netleştirmeyenler. Konu ısrarla sözleşme dışında tutuluyorsa, sonradan pazarlık gücünüz kalmaz.
Hazır bir API'yi paketleyip kuruma özel çözüm diye satanlar. Hazır servis kullanmak sorun değil; bunu gizlemek sorundur. Mimarinin ne olduğunu sorun.
Olağandışı düşük fiyat verenler. Genellikle kapsamın dar tanımlandığı anlamına gelir; fark, ek işlerle sonradan kapatılır.
Yapay zeka projelerinde maliyet nasıl belirlenir?
Piyasada dört fiyatlandırma modeli yaygındır: kapsamı netleşmiş işlerde sabit fiyatlı proje, kapsam araştırmayla şekilleniyorsa adam-ay, riski bölmek için önce pilot sonra üretim şeklinde aşamalı model, ve devreye alma sonrası aylık bakım anlaşması.
Fiyatı belirleyen kalemler hemen her projede aynıdır: verinin hazır olma durumu ve temizleme eforu, entegre olunacak sistem sayısı, kurulum modeli (bulut mu, kendi sunucunuz mu), kullanıcı sayısı ve eş zamanlı yük, on-premise seçilirse donanım yatırımı, model çalıştırma maliyeti ve devreye alma sonrası bakım.
Bu kalemleri ayrı ayrı göstermeyen bir teklif karşılaştırılabilir değildir. İki teklif arasındaki fark çoğu zaman fiyattan değil, kapsam tanımından gelir — ve en ucuz teklif genellikle kapsamı en dar tanımlanmış olandır. Yıllık işletme ve bakım için ayrı bir bütçe kalemi ayırmayan planlar ikinci yıl sürprizle karşılaşır.
HatsonTech bu kriterleri nasıl karşılıyor?
Yukarıdaki kriterleri biz belirlediğimize göre, aynı listeye kendimizi de vurmamız adil olur. Sırayla:
| Kriter | Bizim durumumuz |
|---|---|
| 1. Canlıda çalışan iş | Kendi ürünlerimizi biz geliştirip biz işletiyoruz; hukuk alanındaki asistanımız 2.000'den fazla kullanıcıya hizmet veriyor. |
| 2. Alan deneyimi | Kamu, hukuk, uluslararası sözleşme ve saha operasyonları alanlarında teslim edilmiş iş var. |
| 3. Veri güvenliği ve KVKK | On-premise, özel bulut ve yönetilen kurulum; ISO 27001 kapsamında yürütülen bilgi güvenliği süreçleri. |
| 4. Kaynak kod ve fikri mülkiyet | Kimin neye sahip olduğu teklifte kalem kalem yazılır; dokümantasyon teslim edilir. |
| 5. Model bakımı | Devreye alma sonrası izleme ve yeniden eğitim döngüsüyle yaklaşık iki yıl bakım desteği. |
| 6. Fiyat şeffaflığı | Kurulum, çalıştırma ve bakım ayrı kalemler; kapsam değişikliği yazılı onayla fiyatlanır. |
| 7. Ekip sürekliliği | Görüştüğünüz ekip projeyi yapan ekiptir; iş taşerona devredilmez. |
| 8. Referans doğrulanabilirliği | Bakanlık için geliştirdiğimiz platform kurumun kendi alan adında yayında. |
ISO 9001 & 27001
Kalite ve bilgi güvenliği sertifikalı süreçler
Kamuya teslimat
Bakanlık platformu, doğrulanabilir adreste yayında
Kendi dil modelimiz
Türkçe hukuk metinleri için eğitilmiş model
~2 yıl bakım
Devreye alma sonrası süren destek
Sorun. Büyük bir Türkçe metin arşivinde anahtar kelime araması, aynı durumu farklı sözcüklerle anlatan kayıtları getiremiyordu.
Yaklaşım. Alana özel eğittiğimiz dil modelini erişim destekli üretim mimarisiyle birleştirdik; her cevabı dayandığı kaynağa bağladık ve dayanak bulunamadığında cevap üretmemesini sağladık.
Sonuç. Sistem üretimde çalışıyor ve 2.000'den fazla kullanıcıya hizmet veriyor. Aynı mimariyi kurumların kendi belgeleri üzerinde de kuruyoruz.
Yapay zeka tarafındaki ekip ve yetkinliklerimizi yapay zeka geliştirme ekibimiz sayfasında, kurum içinde veri dışarı çıkmadan çalışan kurulum modellerini ise kurum içi yapay zeka çözümleri sayfasında ayrıntılı bulabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Yapay zeka yazılım firması seçerken en önemli kriter nedir?
Canlıda çalışan iş. Demo hazırlamak kolaydır; bir sistemi üretimde aylarca ayakta tutmak zordur ve asıl yetkinliği gösteren budur. Firmadan gerçek kullanıcıların kullandığı bir sistemi ekran paylaşımıyla göstermesini isteyin. Gösteremiyorsa diğer kriterlere bakmanıza gerek kalmaz.
Küçük bir firmayla mı büyük bir danışmanlıkla mı çalışmalıyız?
Projenin şekli belirler. Tek bir süreci hızlı çözecekseniz butik bir ekip genellikle daha hızlı ve ekonomiktir. Çok ülkeli, çok departmanlı ve kurumsal değişim yönetimi gerektiren dönüşümlerde büyük danışmanlığın süreç disiplini ve kaynak derinliği gerçek bir avantajdır.
Yapay zeka projesi ortalama ne kadar sürer?
Tek senaryoyu kapsayan bir pilot genellikle 4-8 hafta sürer. Entegrasyonlu üretim sürümü çoğu kurumda 3-6 ay alır; çok sistemli ve ağır yetkilendirme gerektiren projeler daha uzundur. Süreyi en çok uzatan etken model değil, verinin durumu ve kurum içi karar hızıdır.
Firma değiştirmek zorunda kalırsak projeyi devralmak mümkün mü?
Sözleşmeyi doğru kurduysanız mümkündür. Kaynak kodun, veritabanı şemasının, kurulum ve mimari dokümantasyonun size ait olması ve teslim edilmesi şarttır. Bunlar yoksa devir pratikte yeniden yazım anlamına gelir. Bu maddeyi imza öncesinde netleştirmek, sonradan pazarlık etmekten çok daha ucuzdur.
Yeterli veriye sahip olmadan başlanabilir mi?
Çoğu senaryoda evet. Mevcut belgeleriniz üzerinde çalışan çözümler büyük bir eğitim veri seti gerektirmez. Tahmin modellerinde ise geçmiş veri gerçekten gereklidir; veri azsa önce toplama altyapısını kurmak, modeli sonra eklemek doğru sıradır. Size veri olmadan da her şeyin mümkün olduğunu söyleyen firmaya dikkat edin.
PoC ücretli mi olmalı?
Genellikle evet, ve bu iyiye işarettir. Ücretsiz PoC'ler çoğu zaman dar kapsamlı ve gösteri amaçlıdır. Ücretli bir pilot, gerçek verinizle ve önceden yazılmış başarı kriterleriyle yürütülür. Önemli olan bedel değil, pilotun üretime geçme zorunluluğu doğurmamasıdır.
Yurt dışı firmalarla çalışmanın riskleri neler?
Teknik değil, hukuki ve operasyonel riskler öne çıkar: verinin hangi ülkede işlendiği, KVKK kapsamında yurt dışına aktarım şartlarının karşılanıp karşılanmadığı, uyuşmazlıkta hangi hukukun geçerli olacağı ve saat farkının destek süresine etkisi. Bu maddeler sözleşmede netse çalışmak sorun değildir.
Sözleşmede mutlaka bulunması gereken maddeler neler?
Beş madde: kaynak kod ve fikri mülkiyetin kime ait olduğu, verinin nerede işleneceği ve model eğitiminde kullanılmayacağı taahhüdü, kabul kriterleri, kapsam değişikliğinin nasıl fiyatlanacağı, ve devreye alma sonrası destek kapsamı ile müdahale süreleri.
Kısa listenize bizi de ekleyin
Bu sayfayı teklif toplarken kullanın; listedeki soruları bize de sorun. Ön görüşme ücretsizdir ve taahhüt içermez, talep ederseniz gizlilik sözleşmesi imzalarız. Görüşmeden sonra kapsamı, takvimi ve fiyatı kalem kalem gösteren yazılı bir teklif hazırlarız. Değerlendirme sonucunda ihtiyacınıza hazır bir ürün veya başka bir kategori daha uygunsa, bunu da açıkça söyleriz.
Formdan yazabilir, +90 542 412 2111 numarasını arayabilir veya info@hatsontech.com adresine e-posta gönderebilirsiniz. Ofisimiz Çankaya, Ankara'dadır.
Aynı soruları bize de sorun; cevaplarımızı yazılı verelim.
Kısa Listenize Bizi de Ekleyin